Het Ontdekken van de Gekoesterde Vierkante Paprika van Piemonte’s Monferrato

Er is iets werkelijk magisch aan Piemonte, en vooral aan de glooiende heuvels en vruchtbare valleien van het Monferrato-gebied. Dit is een land waar eeuwenoude tradities verweven zijn met de grond zelf, waar elk dorp zijn eigen verhaal te vertellen heeft, en waar eten niet alleen voeding is—het is erfgoed.

Vandaag wil ik het opmerkelijke verhaal met je delen van een groente die alles wat speciaal is aan deze regio belichaamt: de Vierkante Paprika van Motta di Costigliole d’Asti.

Een Eeuwenoude Schat

Stel je de zonovergoten oevers van de Tanaro-rivier voor, ten zuiden van Asti. Al meer dan honderd jaar produceren de tuinen van Motta—een gehuchtje in de gemeente van Costigliole d’Asti—iets buitengewoons: een vierkante paprika zoals geen ander die je geproefd hebt.

Wat maakt hem zo bijzonder? Stel je voor dat je in een paprika bijt met dikke, vlezige wanden, barstensvol natuurlijke zoetheid. Deze schoonheden komen in briljant geel en rood, en hun suikergehalte is zo hoog dat ze bijna als natuurlijk snoepgoed zijn. Die zoetheid komt echter met een addertje onder het gras—deze paprika’s zijn delicaat en blijven niet lang goed, wat ze des te kostbaarder maakt.

Wortels Die Diep Reiken

De band van de Monferrato met het land gaat eeuwen terug. Kun je geloven dat dit gebied langs de Tanaro in de 11e eeuw al bekend stond als “vivarium”—een verwijzing naar de bloeiende groentetuinen? Spoelen we door naar 1914, dan vinden we vermeldingen van een groentetuinwedstrijd georganiseerd door de Asti Tuinbouwvereniging, waar telers uit Costigliole al met hun paprikavaardigheden pronkten.

Tegen het midden van de 20e eeuw was Motta zo synoniem geworden met paprikateelt dat de lokale bevolking het liefkozend “klein Californië” noemde. Op zijn hoogtepunt produceerde dit kleine gebied maar liefst 4 tot 5 miljoen kilogram vierkante paprika’s per jaar! Tijdens de jaren ’60 en ’70 werden vrachtwagens vol met deze juweeltjes naar de drukke markten van Milaan en Turijn verscheept.

Een Hartverscheurende Achteruitgang (en een Prachtig Herstel)

Helaas werd de Motta vierkante paprika, net als zoveel traditionele gewassen, het slachtoffer van veranderende tijden. Boeren stapten over op bloemen, daarna op hazelnoten. Deze geliefde paprika, ooit de trots van de regio, verdween bijna volledig. Hoewel het jaarlijkse Vierkante Paprika Festival—gehouden elke juli in Motta—de herinnering levend hield, werd het vinden van de eigenlijke paprika bijna onmogelijk.

Maar hier wordt het verhaal hoopvol. De zaden waren niet verdwenen—ze waren zorgvuldig bewaard in de genenbank van de Universiteit van Turijn en door één toegewijde lokale tuinier die ze voor zijn gezin verbouwde. In 2020 begonnen gepassioneerde boeren deze historische zaden opnieuw te planten. Dankzij een vastberaden jonge boer en een lokale kwekerij begonnen zaailingen weer te circuleren. Een gemeenschap van telers heeft zich nu verenigd rond een gedeelde droom: deze historische paprika terugbrengen naar markten en restauranttafels waar hij thuishoort.

Hoe te genieten van deze paprika?

De veelzijdigheid van de vierkante paprika is verbazingwekkend. Je kunt hem:

• Rauw dippen in goede olijfolie voor een eenvoudige, zoete snack
• Vullen met creatieve vullingen
• Grillen en bewaren in olie
• Roosteren en drenken in bagna cauda (die heerlijke Piemontese ansjovis-knoflooksaus)

De legendarische chef Lidia Alciati van restaurant “Da Guido” in Costigliole creëerde een onvergetelijke versie: gevuld met tonijn, kappertjes en ansjovis, aangekleed met een vleugje mayonaise en witte wijnazijn. Het is het soort gerecht dat de ziel van de Piemontese keuken vangt.

Plan Je Bezoek

Als je het geluk hebt om Piemonte in juli te bezoeken, plan je reis dan voor de laatste week van de maand om het Vierkante Paprika Festival in Motta te ervaren. Je zult uit eerste hand zien waarom deze regio—met haar toewijding aan het behouden van culinaire tradities en haar diep respect voor het land—zo ongelooflijk speciaal is.

De Motta vierkante paprika groeit voornamelijk in Costigliole d’Asti (vooral in Motta zelf), Isola d’Asti en Govone, allemaal genesteld langs de Tanaro-rivier. De gemeente Costigliole d’Asti ondersteunt dit herstel met trots, en zorgt ervoor dat toekomstige generaties dit stukje Monferrato-geschiedenis kunnen proeven.

Dit is wat Piemonte, en in het bijzonder de Monferrato, zo buitengewoon maakt: een plek waar mensen zich inspannen om een paprika van uitsterven te redden, waar smaak en traditie belangrijker zijn dan gemak, en waar verleden en heden op de meest heerlijke manieren met elkaar verweven zijn.